اشغال روستای تولون در جریان جنگ جهانی دوم
نیروهای ارتش سرخ در تاریکی شب از مرز گذشته و کلیه روستاهای مرزی از جمله خان کندی،عزیزلو و تولون را محاصره کرده بودند...
طبق برنامه، بامداد سوم شهریور سال ۱۳۲۴حدود ساعت 4 یا 10/4 صبح واحدهایی از نیروهای ارتش شوروی با حمایت هواپیماها از چندین نقطه مرزی از جمله آزادلی، آشاغا وان، یوخاری اینی، ارتفاعات اطراف تولون تا چوون گونش و… به منطقه حمله می نمایند.


آقای میرسیاب نصیری از معمرین روستای تولون چگونگی حمله روسها را چنین بیان نمودند: «صبح اول وقت روسها بعد از حمله به تولون ابتدا یکی از ساکنان را گروگان گرفته و از ایشان برای تصرف پاسگاه بعنوان راهنما استفاده می نمایند. صدای گریه و هیاهوی مادر ایشان بسیاری از اهالی را از خواب بیدار می كند و اهالی با مشاهده حمله روسها به ارتفاعات اطراف روستا فرار میكنند. در پاسگاه تولون كه آن موقع در مركز روستا و در خانه یكی از اهالی بنام «شاهمار» مستقر بوده بر اثر انفجار نارنجك توسط روسها رئیس پاسگاه كه مجید علیقلی نام داشته به همراه یكی از سربازان بنام احمد، شهید و بقیه پنج سرباز پاسگاه اسیر میشوند سپس پاسگاه سقوط و وسایل و تجهیزات و حتی دو اسب پاسگاه هم به غنیمت روسها درمی آید. در این موقع یك هواپیمای سیاه رنگ روسی وارد حریم هوایی تولون میشود كه روسها با منور به آن علامت می دهند و بعد از آن هواپیما یكسره بطرف گرمی می رود. در تولون یكی از اهالی بنام میرعزیز حسینی هم هنگام فرار از روستا در «قوردلی دره» مورد اصابت تیر قرار گرفته و شهید می شود. اهالی تا دو روز جرات آمدن به روستا را نداشته اند تا اینكه بعد از آن آمده و جنازه شهدا را در قبرستان دفن می نمایند و از آن سالها پنجشنبه هر هفته، مردم سر مزار ایشان رفته و به روح آن مرزداران فاتحه نثار می كنند. چند سال بعد از انقلاب توسط رئیس پاسگاهی بنام «جیلوده» مقبره آنها به شكل امروزی درست می شود».
منابع:ابراهیمی،سید محمد،۱۳۹۱،مغان در جنگ جهانی دوم نشریه "یاشیل مغان"، شماره 149
خاطرات جنگ جهانی دوم؛ چرچیل، ص66
پژوهشی در جغرافیای مغان؛ صص 15و349
مغان در گستره تاریخ؛ عزیزالله قلمی،ص 346
فصلنامه فرهنگ دارالارشاد اردبیل، شماره 8، تابستان و پائیز 1380 ص 83
تاریخ روابط خارجی ایران؛ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، ج 1، ص401
روزنامه اطلاعات شماره 4630 بتاریخ 29/5/1320
گذشته چراغ راه آینده است؛ جامی، صص 21 و22
سالنامه دنیا؛ اسناد وزارت خارجه آمریكا،صص
گرمی نیوز:http://germinews.mihanblog.com/post/28
+ نوشته شده در پنجشنبه یازدهم آبان ۱۳۹۱ ساعت 23:3 توسط جامعه مجازي تولون
|